GEN. JÓZEF HALLER (1873–1960) – „BŁĘKITNY GENERAŁ”

Józef Haller urodził się w Jurczycach pod Krakowem, w starej patrycjuszowskiej rodzinie o tradycjach niepodległościowych. Z myślą o nowej walce o wolność Ojczyzny wstąpił do Wojskowej Wyższej Szkoły Realnej w Hranicach (Maehrisch-Weisskirchen), a następnie do Akademii Wojskowej w Wiedniu na wydział artylerii. W latach 1895–1910 służył w 11 Pułku Artylerii we Lwowie i Stanisławowie.

Pełnił funkcję instruktora, a następnie komendanta w jednorocznej ochotniczej szkole oficerskiej artylerii. Przeprowadził reformę nauczania, usuwając zdemoralizowanych zawodowych oficerów ze stanowisk instruktorskich i zastępując ich ochotnikami. Wprowadził do szkół oficerskich język polski, powołując się na uchwały parlamentu wiedeńskiego, które dopuszczały częściowe używanie języka polskiego w wojsku. Za osiągnięcie znakomitych wyników otrzymał najwyższe austriackie odznaczenie wojskowe – Wojskowy Medal Zasługi (Signum Laudis). Po wystąpieniu z wojska Haller poświęcił się pracy społecznej. Działał aktywnie w ruchu spółdzielczym, gdzie odniósł znaczne sukcesy. W 1912 r. objął stanowisko inspektora w Towarzystwie Kółek Rolniczych, gdzie zajmował się m.in. organizacją kursów rolniczych, hodowlanych i mleczarskich. Związał się także z powstającym od 1911 r. ruchem skautowym i Towarzystwem Gimnastycznym „Sokół”. Haller zajmował się tam m.in. militaryzacją „Sokoła”, a także spolszczeniem ruchu skautowego i przekształceniem go w harcerstwo.

Od połowy 1912 r. prowadził intensywną pracę jako instruktor wojskowy: zakładał drużyny „Sokoła”, organizował tajne kursy żołnierskie, podoficerskie i oficerskie dla młodzieży polskiej. W 1913 r. wraz z kolegami opracował wzory oznak i terminów harcerskich, z których wiele obowiązuje do dzisiaj. Szczególny wkład wniósł w stworzenie krzyża harcerskiego, proponując połączenie w nim wzoru krzyża maltańskiego z polskim Orderem Virtuti Militari.

Po wybuchu I wojny światowej Haller był głównym organizatorem Legionu Wschodniego powstającego we Lwowie z połączenia Drużyn Polowych „Sokoła”, Drużyn Bartoszowych i części Polskich Drużyn Strzeleckich. Pełnił funkcję dowódcy 3 Pułku Piechoty Legionów Polskich. W lipcu 1916 r. został dowódcą całej II Brygady Legionów Polskich. 15 lutego 1918 r., protestując przeciwko postanowieniom traktatu brzeskiego, wraz z podległymi mu oddziałami przebił się przez front austriacko-rosyjski pod Rarańczą i połączył się z polskimi formacjami w Rosji. Następnie dowodził 5 Dywizją Strzelców, a wkrótce całym II Korpusem. Po bitwie kaniowskiej, w której podległe mu wojsko zostało rozbite, Haller przedostał się do Kijowa i do Moskwy, gdzie stanął na czele Polskiej Komisji Wojskowej.

Po przedostaniu się do Francji (1918) na polecenie Komitetu Narodowego organizował Armię Polską (tzw. Błękitną). W 1919 r. przybył do Polski na czele 100-tysięcznej armii, która weszła w skład sił zbrojnych odrodzonej Rzeczypospolitej. Wojsko Hallera wkrótce zostało skierowane na front polsko-ukraiński.

W czerwcu 1919 r. Hallerowi zostało powierzone dowodzenie siłami osłaniającymi południową Polskę przed realnym zagrożeniem ze strony Niemiec (Front Południowo-Zachodni), a potem objęcie w posiadanie Pomorza i symboliczne zaślubienie Polski z Bałtykiem (1920).

W 1920 r. Haller przyjął funkcję generalnego inspektora Armii Ochotniczej i został członkiem Rady Ochrony Państwa. Od 3 lipca 1920 r. do 4 lutego 1923 r. przewodniczył Związkowi Harcerstwa Polskiego. W latach 1922–27 był przedstawicielem Chrześcijańskiej Demokracji w Sejmie. Po zamachu majowym został zwolniony ze służby wojskowej i przeniesiony w stan spoczynku. W 1933 r. odbył podróż do Stanów Zjednoczonych z misją udzielenia pomocy weteranom i inwalidom Błękitnej Armii.

Po wybuchu II wojny światowej przez Rumunię przedostał się do Francji. Oddał się do dyspozycji tworzącego się rządu gen. Wł. Sikorskiego. Wszedł w jego skład jako minister bez teki. Ponownie udał się do Ameryki, by zelektryzować Polonię amerykańską wezwaniem do nowej walki o ocalenie Ojczyzny. Po demobilizacji osiedlił się na stałe w Londynie. Umarł jako wygnaniec, legendarny „błękitny generał”, serdeczny rycerz niepodległości. Jego prochy wróciły 23 kwietnia 1993 r. do Polski i ostatecznie spoczęły w Kościele garnizonowym p.w. Św. Agnieszki w Krakowie.

ORDERY I ODZNACZENIA:

źródło: wikipedia.org; piotrskarga.pl

Pamiętaj zawsze postępować pomału i rozważnie - Słowa Ojca Generała Hallera przed śmiercią.

  • Generał Józef Haller


    Na stronie ukazujemy sylwetkę, dorobek i spuściznę, jaką pozostawił następnym pokoleniom jeden z najwybitniejszych dowódców w historii Polski. Na mocy uchwały Senatu RP z dnia 4.11.2016 R. obchodzimy rok Generała Józefa Hallera. To właściwy moment na wyciągnięcie z lamusa historii nieco zapomnianego Błękitnego Generała, bowiem jego przesłanie jest ponadczasowe i nadal aktualne. Życie Generała Józefa Hallera i jego dorobek stanowi inspirację dla wszystkich tych, którzy mają ambicję być nowoczesnymi Polskimi Patriotami XXI wieku. Niniejsza strona służy także ukazywaniu działań i przedsięwzięć realizowanych przez środowiska, które odwołują się do spuścizny Błękitnego Generała.

    Polecamy


    Biografia, Błękitna Mapa, Kalendarium Obchodów roku Gen. Hallera, Zdjęcia, Filmy.

    • Arts of Global Africa

    • Decorative Art

    • Decorative Art

    • American Art

    • Gardens

    • Gardens

    • Arts of Canada Arts of Asia

    • War History

    • War History

    • Classical Art

    • Kings of History

    • Kings of History

    • German Arts

    • German Arts